Dins la segonda quinzenada de setembre, a l’Institut d’Estudis Politics de París, d’estudiants avián organisat una conferéncia ambe Marylise Le Branchu, la ministra de la Reforma Territoriala.

Aqueu moment d’escambi entre leis estudiants e la ministra permetiá de mai comprendre la reforma de l’Estat après  la transformacion de la carta dei regions.

N’en vaquí lei capítols màgers, tau coma leis ai entenduts.

Per ce qu’es de la novèla reforma, la ministra entrinca sus un discors qu’insistisse sus la dificultat de  reformar l’Estat.

En causa, la tradicion Jacobina que rèsta centrala dins la filosofia de l’administracion. Mai  la ministra, parlant à boca dubèrta, s’engana pas sus lei ambicions dau govèrn :  aquesta lèi serà pas l’acte 3 de la  descentralisacion coma l’aviá promés lo president Hollande.

Pasmens l’objectiu dau govèrn  es de melhorar l’eficacitat de l’Administracion. E subretot vòu assegurar la cooperacion ambe lei collectivitats,  dins l’estigança d’aparar la justícia sociala.

Per faire tot aquò lo govèrn seguirà dos objectius, que ditz la Marylise Lebranchu.

Lo primier es d’organisar un transferiment de competéncias entre lei Regions, lei Despartaments e  lei Comunas. L’idèia generala es de faire dei Regions mai fòrtas amb un ròtle d’estratetge de l’accion territoriala. 

Alòr lei Regions contrarotlaran l’ensenhament, dau collègi au liceu e a la recèrca), desvoloparan tambèn la vida economica e industriala e organisaran leis infrastructuras, talas coma lei rotas, lei trens etc...

Lo segond objectiu coma nos l’a explicat, es  la futura disparicion dei Despartaments dins cinc ans, ben que semble d’i anar de chaspons.

Dins lei Despartaments amb una Metropòli, lei Conseus despartamentaus seran recampats ambe la Metropòli.

Dins aquélei monte li a d’intercomunalitats fòrtas, se farà una federacion. Solament lei despartaments ruraus gardaran sei Conseus Generaus.
 
Mai la definicion dei “despartements ruraus” es gaire clara e un molon d’elegits jútjon que la reforma serà inconstitucionala perqué una collectivitat territoriala, per existir, a besonh d’una assemblada elegida, e de competéncias.

Faire disparéisser tot aquò necessitarà una reforma de la  Constitucion…  E, probable, am’un molonàs de problemas per lo govèrn….   

Per quant a  la question d’assegurar lo bòn transferiment dei competéncias socialas dei despartaments, la ministra podiá pas dire grand causa au moment que l’avèm questionada, mai drech anar saupran mai dins quàuquei setmanas…
 
Lo sentiment generau, per Marylise Lebranchu, es de dire que la reforma va mai dins lo sens d’una politica de restriccion budgetària en despiech de la volontat de la ministra de renforçar l’accion publica.

Lo ditz ela. Lo projècte dau govèrn manca d’ambicion e assegurarà pas la fin dau centralisme en França.
Am’aquò, la ministra a fach quàuquei reflexions fòrças interessantas sus una autra forma de pensar la politica au sen de l’Estat. 

L’ai interrogada sus la novèla carta dei regions per saupre lo sens d’aquel atalhonatge.

La ministra m’a dich que voliá faire de regions que respècton la diversitat dei culturas, mai tambèn qu’aviá l’idèia de faire mai que de regions mai fòrtas.

Aparaira de la Bretanha se disiá favorabla d’anar mai luènh que lei frontièras istoricas  : « quand on est fort de son histoire on peut être incluant » qu’a respondut. 

Voliá faire per exemple un arc Atlantic ambe la Bretanha e lei país de la Leir, e èra pas còntra l’idèia d’un maridatge de Paca ambe d’àutrei despartaments, Droma e Ardècha per exemple. Mai tot aquò se seriá decidit sensa son avejaire…

La ministra a parlat tambèn de l’importància deis identitas regionalas dins un monde globau, mai, qu’a dich, dins una vision dubèrta e sensa de replec.

A insistit tambèn sus l’importància per lo país de melhorar l’ensenhament dei lengas regionalas ambe mai d’escòlas bilinguas. Pasmens es de sotalinhar, que per ela, seriá de n’en parlar premier ambe lei novèlei collectivitats. 

Aver una ministra defensora dei lengas e de la diversitat locala deuriá inspirar leis elegits provençaus…  

La ministra voudriá luchar còntra la “betumisacion” deis espacis agricòlas e boscatiers. Faudrà, nos a dich, que lei novèlei Regions ajúdon la relocalisacion de la produccion agricòla per crear una autonomia alimentària dau país dins l’avenir, e pereu assegurar la proteccion de l’environament.

Segur, necessita la cooperacion de tótei lei collectivitats per contrarotlar l’urbanisacion e aparar nòstrei campanhas e bartàs. Dins una Provença totjorn mai esquichada leis ensenhaments de la ministra pòdon èstre vists coma un simbòle encoratjant.
 
Au lume de son discors, podèm quand meme o sotalilnhar, bessai vaudriá mai per Marylise Le Branchu d’èstre dins un autre govèrn per menar una politica de veraia progessista e descentralista ! 

Texte rédigé avec les suggestions lexicales de Reinat Toscano
Lire également sur ce sujet notre article "Quatorze Despartaments iper-ruraus..."

Es que la Metropolisacien voguda per l’Estat afeblís la democracia ? Lei premiers cònsols dei Bocas dau Ròse va penson, que l’an dich de mai que d’un biais au moment de son assemblada generala lo 17 de mai passat a Marselha.
 
An elegit a son cap dos òmes « sensa etiqueta » per  faire saupre que tant de gaucha coma de drecha, s’opausan encara a la Lèi Lebranchu, votada a l’Assemblada Nacionala en decembre 2013. Es aquela qu’a creat la Metropòli d’Ais-Marselha.
 
Jòrgi Cristiani, lo president, es lo premier cònsol de Mimet, una comuna de 4500 abitants dau País Sestian, ont es vici president. Dejà pòrta-paraula de l’Unien dei Consols dau 13, s’èra fach arremarcat per la viruléncia de sei prepaus sus una Metropòli que deviá –lo disiá- rasclar lei budgets de comunas sanicas per pagar lei problèmas sociaus marselhés.
 
Lo segretàri ne’n serà Sèrgi Perottino, un promotor independent devengut premier cònsol de Cadoliva, una autra vila dau país minier de Provença. Eu s’èra dejà fach un nom dins la Comunautat dau País d’Aubanha ont aviá creat un grope que ditz non politique: « l’Unien dei cònsols per l’aparament e la sauvagarda de nòstrei comunas".
 
Adonc, aquelei bailes son un signe que lei premiers cònsols vòlon far vèire un visatge unit fàcia a l’Estat. 

Despuei un an e mieg, 109 dei 113 comunas d’aquelei Bocas dau Ròse son endraiadas dins una revòuta còntra la creacien d’una Metropòli que prendriá la plaça dau Despartament.
 
E lo convidat d’onor de son assemblada generala, segur qu’es pas inocent, siguèt Jan-Novè Guérini, lo president d’aquela autra assemblada, onte mai que d’un d’aqueleis elegits es conselhier generau.
 
Aqueu, qu’a abandonat lo Partit Socialista e endraiat un raprochament amé lo premier cònsol UMP de Marselha Jan-Glaudi Gaudin, siguèt aplaudit mai que d’un còp.
 
La justícia l’acusa despuei d’annadas d’aguer favorisat son fraire Sandre dins un mercat de tractament de residús urbans. Mai l’afaire destapa pas, e vaquí que fa figura de victima, sostengut en paraulas per lo meme Gaudin despuei lei darriereis elecciens municipalas. Sensa o dire lei dos an fa pacha.
 
E, assetats l’un pròche de l’autre, se fasián tot plen d’amabilitats. « Per se desbarassar de son president, lo governament es lèst de far desparéisser lo consèu generau que baileja », que s’es ausit.
 
Dins la sala, s’es vist de causas que se serián pas imaginadas fa quauqueis annadas.Tau premier cònsol renega son partit socialista, tau PRG ditz lei piègers causas dau governament… Una mena d’unien sacrada s’alestís dins la tòca de se confrontar amé lo governament. 

Toteis aqueleis elegits, que pasmens paupan lo Jan Glaudi Gaudin, semblan a mand de s’ escambarlar entre gaucha e drecha, coma se li aviá plus ges de trencadura entre liberaus e socialisants.
 
Sola excepcien, Samia Ghali, la premiera consola PS dei quartiers Nòrd de Marselha, qu’a en òdi la politica de Gaudin e que va ditz.
 
Leis autres, quasi totei, avián escrich a Francés Hollande lo 30 d’abriu passat, just après leis elecciens municipalas qu’an vist reelegits lei mai virulents còntra la Metropòli : « estimam d’aguer pron de legitimitat per dire au nom de nòstrei populaciens nòstreis avejaires sus l’organisacien territoriala dei Bocas-dau-Ròse. »
 
Aparan lo Despartament de cotria amé la comuna : « despuei 220 ans son lei sòcles de nòstre País ». Accusan l’Estat de pas tenir còmpte, dins l’agençament dau territòri, dei visiens localas, « fònt de decas que son puei imputadas ai premiers cònsols ». Tot aquò per demandar que la Lèi dau 19 decembre passat siegue modificada, per abandonar « la creacien d’una Metropòli a marcha forçada ».
 
110 signaturas seguisson aqueu tèxte per far vèire que tot lo ventalh politic es « territorialament » d’accòrd.

Mai en veritat, despuei la desbranda socialista ai municipalas, dins aqueu relarg provençau maritime, es ben lo premier cònsol marselhés, l’òme que ten lei comandas.

Eu sovèta que lei premiers cònsols siegon lo mai lèu possible assetats a la taula dau Consèu Territoriau Paritari de Progèt, onte deu assegurar la concertacien, qu’avián demandat a l’ancian premier ministre Jan-Marc Ayrault aqueleis opausants a la Metropòli.
 
Jan-Glaudi Gaudin espèra ben de renovelar, amé la Metropòli, la reussida politica de la Comunautat Urbana, qu’aviá capitat en 1995. Aviá alòr promés una autonomia concrèta ai cònsols, meme lei comunistas.
 
Ansin de Jòrgi Rosso, aqueu dau vilatge dau Ròve, que l’Unien dei Cònsols aviá, lo 17 de mai, assetat simbolicament a costat de Gaudin, a l’argument qu’èra lo decan dei premiers cònsols d’aquela associacien.
 
Sacrada unien, qué !