Maria-Cristina es despartida d'una longa malauti á aqueste dijòus 22 d'avost e nos laissa attristats ambé nòstrei sovenirs.
 
Militanta occitanista de prima, fuguèt ambé son òme, Joan-Claudi Rixte, a la creacion de l'IEO Droma en 1976. Professoressa d'Inglés, ensenhava tanben nòstra lenga au Licèu Roumanille a Nions, puei au Licèu Alain Borne a Monteleimar, ambé vam e passion. Fuguèt perèu a la creacion de l'occitan en seisena a Buis lei Baronias en 1983, çò que venguèt un vertadier pòste d'occitan entre lei collègis Lis Isclo d'Or a Peiralata, dó Mistrau a Suza la Rossa e Jean Perrin a Sant Pau Tres Casteus e que, ara, ne demora solament sieis oras a Nions. Participèt fòrça ais acamps dau CREO Granoble. Era una fidela de la FELCO e una militanta SNES.
 
Artista dins l'eime, aimava la musica, lo cant, la poesia, la cosina, lei flors, leis amics, e escriviá. Dins sei poemas, que d'unei son pareissuts dins la Revista Pòrta d'Òc e que d'autrei son estats primats dins fòrça concors, era una trobaritz moderna, que mesclava a son grat Occitan, Francés e Inglés, tres biais de dire sa personalitat.
 
Ajudèt tanben son òme, Joan-Claudi Rixte dins son trabalh de recercas e de publicacions.
 
Mas lo mai important per ela era la traduccion. Ansin revirèt en Inglés La Gacha a la Cisterna de Robert Lafont (Ed Jorn), en Occitan Poemas Causits(1966-1975) de Seamus Heaney (Ed IEO) e Lo secret de la Rabassiera de Nicòla Faucon-Pellet (EDR Edition des Régionalismes). Ambé sei sorres, faguèt tanben un libre sus lei rabassas.
 
Aviá agut l'enveja de publicar sei poemas que lo titol sariá estat : Avant que de m'escondre.
 
E ara s'es esconguda, nos laissant dins la pena e lo regret.

Maria-Cristina Rixte était un soutien de notre journal, elle avait évoqué "son" mai 68 pour les abonnés d'Aquò d'Aquí. Il retrouveront ce témoignage en occitan dans notre numéro de septembre. 

Poèta modèst e discrèt, Alfred Bonnefoy-Debaïs èra un felibre a despart.
 
Primat mant un còp per son òbra literària, sei problèmas financiaus e sa modestia semblan tota-fes aver entrepachat una mai granda reconeissença.
 
Joan-Glaude Rixte, cercaire especialista de la lenga d'òc en Droma, s'interessèt an' aqueu poèta dau país mesconeigut ansin qu'a seis òbras.
 
Dins un obratge pron universitari dins sa fòrma (testimoniant pasmens de competéncias de son autor), Joan-Glaude Rixte concebèt una biografia mesclada a una bibliografia causida e legitimada per sa qualitat literària e son interès linguistic.
 
Ansin nais «Alfred Bonnefoy-Debaïs, félibre de Séderon». Lo recuèlh acampa divèrseis enformacions mai ò mens detalhadas e s'adreiça en un public variat : conessaires, amators dau felibritge e de la cultura d'òc, autors dau caire ò simples curiós.
 
Aqueu libre pòrta am’eu la richessa de la literatura baroniarda e que merita lo còp d'uèlh, subretot sus lei tròç de poèmas e sei reviraduras.
 
Per aquela edicion, Joan-Glaude Rixte effectuèt de recèrcas novèlas fins de regropar pron de tèxtes per lei publicar, e faguèt apèu a Maria-Cristina Rixte per lei reviraduras.
 
Segon lo cercaire, Alfred Bonnefoy-Debaïs èra «inspirat de vida rurala de Sederon onte visquèt lei vingt-sèt promèreis annadas de sa vida e èra fòrça emprenhat de Mistral».
 
E d'eitant mai que sei tèxtes èron corregits per aqueste, çò que fai que non siam plus «fàcia a un parlar que representa lei caracteristicas de la lenga de l'autor».
 
De saupre que leis autors de lenga d'òc an mai ò mens de succès locau.  Quauques uns, coma Debaïs, an agut l'astre d'aver de contacts dintre lei felibres, maugrat que demorava «una distància dau fach de sa discrecion e que se mètet pas pron en avans».
 
Mai sa «granda sensibilitat» poëtica ansin que son «regard d'etnografe» permeton d'apreciar «lo realisme de sei descripcions que lo rend pròche d'un molon d'autors felibres».
 
Aqueu realisme idealisat deuriá tocar ben de lectors amators de literatura regionala.
 
 
Édition, introduction, bibliographie de Jean-Claude Rixte. Traduction de Marie-Christine Coste-Rixte234 pages. Éd. Publications de L’Essaillon, Séderon, 2013.