2019 sembla d’autreis annadas per la secaressa segon l’estatisdica regionala de MétéoFrance : « pluejas anormalas d’ivern, e ren puei lei mes d’après». La situacien es pas bòna, pòt bèn plòure ara, lei reversadas de printemps avenan pas, d’una que plòu gaire, de l’autra que l’esvaporacion vegetala embeu l’aiga. » Causa que sabián nòstreis ancians que disián : Jamai plueja de printemps, passa per marrit temps.
 
Mai d'ara endavant que plòugue o non « l’estiu serà caud, e la plueja servirà de ren ». v’es dich ! 
 
Una referència :  2004. Aquel an i aguèt mai de cent jorns sensa plueja druda . As Ais, per exemple, la manca d’aiga es de 200 mm a respèct d’una annada normala. Pasmens, l’i aguèt cent mm de mai que l’an 89, un dei mai eissuchs .
 
Una cauva es la secaressa, una autra la calorassa . Per definir aquela, fau premier un gròs caud e segond que rèste de temps. 37° tres jorns de temps es de calorassa, pron per cantar lei litanias de Sant Aigós que sa varianta modèrna es de publicar lo nivèu l’alerta. E comprendretz bèn que de nivèus d’alerta n’i a de diferents d’un despartament a l’autra, d’abòrd qu’a Lille es mens costumier lo caud que non pas a Niça.

« Se pòt preveire la toforassa , de sèt a dètz jorns a l’avança, ambé de modèles previsionaus d’ara que se n’es provist MétéoFrance, nos apren encara una meteorologa provençala. Mai avís! son de modèles fòrça tecnics, de marrit emplegar per lo public. E tant pieg per lei trusts fabregadors de sodas, que voudrián bèn preveire sa produccien per cas que lei gents badan de set. »
 
Per clavar, la dòna de la meteò apondriá, d’aquesta passa, que « sabèm pas se l’i aurà una calorassa longassa en 2019, mai çò qu’es segur, es que au sègle XXI la temperatura mejana aumentarà de 2 a 5°, segon que l’efèct de serra serà ò non entraversat. »
 
Siam mau. Totei a vòstrei ventilators, am’una botelha d’aiga congelada davant !

Alòr que seissanta-sèt despartaments francés son ara pertocats per la calorassa , lei prefècts de Provença Aups Còsta d’Azur an signat d’arrèsts pèr esparnhar l’aiga.

Se secaressa e calorassa van pas forçadament de cotria , en l’estiu 2017 semblan pasmens se conjugar pèr agravar la situacien.
 
Es dins aqueu quadre que lo director de l’Agéncia de l’Aiga pèr Ròse Mediterranèa, Laurenç Roy, es vengut a-z-Ais, de Lion, dimars, pèr presidar un collòqui sus l’Aiga e lo chanjament climatic.
 
« Ja exista una tensien dins leis usatges de l’aiga, » qu’a dich, « e tre ara dins quaranta dau cent dei rius valats e ribieras coma dei bacins versants  podèm pas acontentar totei leis usatges e gardar ai corrents d’aiga son bòn estat de biodiversitat ».
 
Segon eu i a dètz-e-nòu bacins de Provença que dejà coneisson aquela tensien.
 
Aquò s’es pas tant dich, mai EDF, actor màger dei corrents d’aiga provençaus n’an coneissut una d’aquelei tensien, e dei bèlas.

L’electrician a fòrça posat dins lei resèrvas dau Serre-Ponçon, lo bacin màger de l’aiga de Durença, quand lei centralas nucleàrias èron en mantenença, l’ivèrn passat. « La nèu finalament a pron tombat » que nos aviá rassegurat son capolier de l’idraulica.

A l’Agència de l’Aiga, ajustan pasmens : « ce qu’èra verai en mars l’èra pus tant en abriu, que la resèrva an tirat dessus ; e ara son inquiets ».

Segon l’Agència de l’Aiga, l’estiu, vint-e-quatre miliens de mètres cubes mancan a la Provença, es a dire l’equivalent de la consomacien annala de 520 000 abitants, dètz dau cent de sa populacien !
 
« Es pas possible de bastir d’obratges de mai coma solucien » qu’ajusta monsur Roy, « la solucien passa pèr una concertacien entre totei leis actors, pèr esparnhar l’aiga e la partejar ».
 
Acabadas aquelei culturas de blat-negre que demandan fòrça aiga ? De societats coma lo Canau de Provença avançan l’idèa que l’aigatge dei tèrras pèr aspersien seriá ben mens consomarèla d’aiga que la gravitària.

E mai que d’una collectivitat, au destapat d’aquelei concertaciens que dison PGRE (Plans de Gestien de la Ressorsa en Aiga), a chausit de retenir leis aigas de la prima dins de bacins artificiaus en còlas , pèr se gardar dau manca de l’estiu.

Es ce que fan per exemple lei collectivitats dau bacin de Calavon, en Leberon, lo mai emblematic dei PGRE de Provença jusqu’ara.
 
Segon Laurenç Roy, lo potenciau d’economias d’aiga en Provença seriá d’aperaquí cent-quatre-vint miliens de mètres cubs d’aiga.